PRZEWODNIK PO EUROPIE - KAPLICZKI I KRZYŻE PRZYDROŻNE

Home

Zobacz:

Cmentarze w Leżajsku

Linki

PRZEWODNIK PO EUROPIE - KAPLICZKI I KRZYŻE PRZYDROŻNE

W całej Polsce stoi tysiące przydrożnych kapliczek porozrzucanych po polach i lasach. Kapliczki murowane, drewniane, skrzynkowe, domkowe, słupowe, wnękowe, baldachimowe, figury przydrożne, krzyże fundowane przez osoby prywatne lub społeczności wiejskie, jako wota dziękczynne, bądź upamiętniające różne wydarzenia, wymagają pomocy ludzkich rąk. Ludzie z różnych przyczyn i okoliczności budowali takie kapliczki, a to w intencji szczęśliwego powrotu z powstania styczniowego, z wojny, a to za ochronę rodziny od morowego powietrza w okresie epidemii., a to za szczęśliwe pożycie rodziny, czy ku czci księdza obdarzonego wdzięcznością parafian itp.

Karawaka zwana krzyżem hiszpańskim, morowym lub cholerycznym to rzadko spotykana forma krzyża przydrożnego. W XVI i XVII w. uchodziła za cudowny środek chroniący przed częstymi epidemiami. Jako środek zapobiegawczy przed morowym powietrzem wznoszono je na cmentarzach epidemicznych oraz przy drogach wjazdowych do miast i wsi. Podczas epidemii, mieszkańcom nie wolno było wychodzić poza ten krzyż. Kapliczki i krzyże przydrożne były miejscem uświęcenia i oddawania należnej Bogu czci, służąc lepszemu kontaktowi mieszkańców wsi podczas wieczornych modlitw i śpiewów.

Wielu mieszkańców opiekuje się takimi kapliczkami. Malują ściany, odkurzają obrazy, figurki, zmieniają kwiaty na ołtarzykach. Ludzie dbają o nie, ale nie mają odpowiednich środków na odpowiednie metody remontu. W końcu to są zabytkowe obiekty i wymagają szczególnego traktowania.
Ostatnio obserwuje się coraz częstszą rozbudowę, czy przebudowę drewnianych kapliczek. Zmieniane są dachy, budowane nowe mury, wykładane podłogi płytkami ceramicznymi. Szkoda tylko, że nie zwraca się na wartość historyczną i zabytkową kapliczek pamiętających wydarzenia z XVII, XIX, XX wieku. Są wśród nich rzymsko-katolickie, unickie, greckokatolickie, a nawet cygańskie kapliczki.

Zabytkowa XIX w. kapliczka z cegieł, otynkowana na rondzie nr 2 w Leżajsku. Jeszcze niedawno stała na skrzyżowaniu ul. Mickiewicza i Słowackiego. 17 października 2005 r została przeniesiona kilka metrów dalej na teren posesji państwa Kuczkowskich, w miejsce wyburzonego domku. Kapliczka została odrestaurowana, postawiono ją na nowym ceglanym cokole. Rekonstrukcja kapliczki za zgodą konserwatora zabytków, polegała na uzupełnieniu brakującej korony i krzyżyka umieszczonych na szczycie miedzianego daszku.

Kapliczka przy ulicy Mickiewicza. W 1624 roku w tym miejscu została spalona na stosie Maria Szczepanikowa, uznana za czarownicę. Z innych źródeł wiadomo, że w 1662 roku postawił kapliczkę Maksym Mielczarek, swojej żonie, która zginęła na stosie, oskarżona o czary przez rajców miejskich. Podobno chodziło jednak nie o czary, a o majątek, który odziedziczyła. Przez wiele lat kapliczką nikt się nie interesował. Od niedawna można zauważyć palące się znicze przy kapliczce.

Jak podaje Janusz Motyka, jest to jeden z najstarszych w Leżajsku obiektów z czasów zakonu Bożogrobców. Starsi ludzie pamiętają jeszcze podwójny, jerozolimski krzyż na jej szczycie. A wewnątrz "mieszkał" sobie sympatyczny Jan Nepomucen z podwójnym krzyżem Bożogrobców.

Figurka Jana Nepomucena z Kapliczki przy ul Mickiewicza w Leżajsku.

Kapliczka słupowa z drugiej połowy XIX w. upamiętniająca wojnę domową Łukasza Opalińskiego z Diabłem Łańcuckim. Stoi przy wylocie ulicy Rzeszowskiej z Leżajska do Łańcuta.

Wojna Diabła Łańcuckiego z Łukaszem Opalińskim

Murowana kapliczka na skrzyżowaniu Siedlanki i ulicy Przemysłowej w Leżajsku.

Murowana kapliczka z 1915 roku przy ulicy Przemysłowej w Leżajsku.

Kapliczkę wybudowali J. K. Niemczykowie ku czci nieznanego żołnierza, zestrzelonego przez wojska austriackie. Niemczykowie byli bogatą rodziną murarską. W miejscu, gdzie stoi kapliczka, kiedyś był las, nie było wokół żadnych zabudowań.

Kapliczka przy ul. Sanowej i Borków w Leżajsku. Kiedyś była w tym miejscu granica wsi Siedlanka i Leżajska.

Od Kapliczki przydrozne

Kapliczka w Leżajsku ul. Leśna

Kapliczka z 1951 r. – Wzniesiona na starszej. Murowana. Wewnątrz krucyfiks ludowy z XIX w. i obraz Matki Bożej Leżajskiej z 1 poł. XIX w., namalowany na desce przez artystę malarza Jakuba Stankiewicza. Jan Pytel -opowiada A. Ordyczyńskiej o kapliczce, którą opiekuje się od lat.

Kapliczka w Giedlarowej wzniesiona jako wotum dziękczynne za uratowanie od śmierci podczas epidemii cholery. Początkowo stała tutaj drewniana kapliczka wybudowana w 1832 roku. Fundatorem był Michał i Katarzyna Zbiega. Kapliczka stała do 1875 roku. Obecna kapliczka wzniesiona w pobliżu starej w 1874 r. –z fundacji Jakuba Zbiegi i jego córki Katarzyny. Murowana z czerwonej cegły, na fundamentach z kamiennych głazów narzutowych, otynkowana, na rzucie zbliżonym do kwadratu, zamknięta trójbocznie. Zadaszenie wsparte na drewnianych kolumnach. Dach trójspadowy kryty blachą wieżyczka na sygnaturkę ażurowa, pobita blachą. Wewnątrz obraz Matki Boskiej Leżajskiej z 1874 r. malowany na desce przez XIX w. artystę ludowego Tomasza Bąkowskiego. Wizerunek Matki Boskiej został w 2003 roku odnowiony przez krakowskiego konserwatora dzieł sztuki Tadeusza Stopkę. Na czas renowacji obrazu, wymalowano specjalnie drugi obraz MB (z prawej).

Kapliczką opiekuje się rodzina Kuczków.

Kapliczka drewniana z dachem pokrytym blachą znajduje się koło Ośrodka Jazdy Konnej im. 24 Pułku Ułanów w Julinie. Wybudowana na okoliczność odkrycia w tym w miejscu studni. Kapliczka przemalowana w 1934 r przez malarza Jana Pączkę.

Kapliczka wraz z ołtarzem i obrazem ma zostać poddana renowacji przez krakowskiego konserwatora obrazów, kapliczek, metaloplastyk- Kłosowskiego. Zamierzeniem jest odzyskanie oryginału obrazu. Tadeusz Stasienko dyrektor Ośrodka Jazdy Konnej w Julinie podjął się odremontowania całej kapliczki.

Obraz Matki Boskiej namalowany na kawałku deski z jakiejś niemieckiej skrzyni po amunicji z okresu I Wojny Światowej. Jan Pączka zamalował oryginalny wizerunek MB. Z tyłu obrazu, na tej desce widnieje napis: "Przemalowano cały obraz oraz ramę Julin 5 VIII 1934. Przemalowano kaplicę całą Julin 29 VIII 1933. Malarz Jan Pączka". Za ramą obrazu włożony był krzyżyk i groszówka z 1933 roku.

zobacz Fotogalerię Sławomira Kułacza

Od Kapliczki przydrozne

Kapliczka przydrożna wybudowana w 1925 roku przez Antoniego Sońskiego, jako wotum dziękczynne za szczęśliwy powrót z I wojny światowej.

Księga Gości

Na skraju lasu w Dąbrówkach k/ Łańcuta stoi figura Sw. Józefa z napisem JRR 1899. Jest to wotum dziękczynne Józefiny Rapalskiej Reichardowej za uratowanie jej rodziny od zarazy cholery.

Kapliczki w Krzeszowie n/Sanem.

Murowana, otynkowana kapliczka położona na wzgórku wśród moczarów przy drodze Brzóza Królewska-Julin.

Kapliczka murowana z XIX w. w Tarnawcu.

Kapliczka murowana z XIX w. w Tarnawcu. Wybudowana przez Johana Milli po śmierci ukochanej żony Doroty z Beigertów, która zmarła z rozpaczy po śmierci 8-9 letniego syna Jana.

Kapliczka przydrożna w Ożannie z 1958 r. ku czci Matki Boskiej wybudowana za Fryderyka Kracha -sołtysa wsi.

Krzyż upamiętniający pacyfikację wsi Giedlarowa 7 maja 1943 roku. Podczas obławy tego dnia zginęli: Andrzej Kuczek, Michał Mędrek, Jan Baj, Agnieszka Pawul (była w ciąży), Franciszek Półtorak, Michał Sarzyński. Większość mieszkańców zgromadzonych podczas obławy na pobliskich łąkach uwolniono dzięki wstawiennictwu Niemki- Karoliny Becker.

Od Kapliczki przydrozne

Kapliczka z 1863 roku w Leżajsku koło stadionu sportowego. Ufundowana przez Jakuba Szlachetkę jako wotum dziękczynne za szczęśliwy powrót z powstania styczniowego.

Strona utworzona: 2007-11-10

Aktualizacja: 2009-05-31

Do góry

Home

MENU

Zobacz:

PRZEWODNIK PO EUROPIE - KAPLICZKI I KRZYŻE PRZYDROŻNE